Đi chùa dịp Vu Lan: lễ vật dâng chùa, bông hồng cài áo, ghi tên cầu siêu và cúng dường cho đúng tinh thần báo hiếu
Trả lời ngắn: lễ vật dâng chùa dịp Vu Lan nên là lễ chay: hoa (thường là sen, huệ), quả, oản, bánh, hương; không mang đồ mặn, rượu, vàng mã vào chùa. Nghi thức bông hồng cài áo: người còn cha mẹ cài hoa hồng (đỏ hoặc hồng), người đã mất mẹ cài hoa trắng. Có thể ghi tên cầu siêu cho người đã khuất, cầu an cho người còn sống và cúng dường tịnh tài tùy tâm.
Vu Lan ở chùa diễn ra thế nào
Nhiều chùa tổ chức lễ Vu Lan trong tháng Bảy âm, cao điểm quanh rằm. Chương trình thường gồm tụng kinh Vu Lan Bồn, pháp thoại về chữ hiếu, nghi thức bông hồng cài áo, lễ cầu siêu, phóng sinh hoặc làm từ thiện.
Mỗi chùa một chương trình, nên xem thông báo trước để chọn buổi phù hợp, nhất là gia đình có người già, trẻ nhỏ.
Lễ vật nên mang
- Hoa tươi: sen, huệ, cúc, lay ơn; không dùng hoa nhựa.
- Quả tươi: chuối, cam, bưởi, táo, nho.
- Oản, bánh chay, xôi chay.
- Hương (nếu chùa cho thắp tại khu vực riêng).
Lễ vật đặt ở nơi chùa quy định, thường là bàn tiếp nhận lễ hoặc ban chính. Không đặt tùy tiện lên tượng.
Những thứ không mang vào chùa
Đồ mặn như thịt, cá, gà luộc; rượu bia; thuốc lá. Vàng mã, tiền âm phủ cũng không phù hợp với chùa theo Phật giáo chính thống, nhiều chùa từ chối nhận.
Nếu muốn cúng đồ mặn, hãy để dành cho mâm gia tiên ở nhà.
Nghi thức bông hồng cài áo
Nghi thức xuất phát từ bài viết "Bông hồng cài áo" của Thiền sư Nhất Hạnh, sau đó lan rộng trong các chùa Việt. Người còn mẹ (hoặc cha mẹ) cài bông hồng màu đỏ hoặc hồng, người đã mất mẹ cài bông trắng.
Nghi thức nhắc mỗi người trân quý cha mẹ khi còn bên cạnh. Không có quy định cứng về màu; nhiều chùa dùng thêm màu khác, tình nguyện viên sẽ hướng dẫn.
Ghi tên cầu siêu, cầu an
Chùa thường có bàn ghi danh: cầu siêu cho người đã mất (ghi họ tên, năm sinh, năm mất nếu nhớ), cầu an cho người đang sống. Ghi chữ rõ ràng, kiểm tra kỹ trước khi nộp.
Tiền công đức kèm theo tùy tâm, không có mức bắt buộc. Nếu nơi nào đặt "giá" cố định cao, hãy cân nhắc.
Cúng dường thế nào cho đúng
Cúng dường tịnh tài (tiền) nên bỏ vào hòm công đức hoặc gửi bàn tiếp nhận, có ghi sổ. Không nhét tiền vào tay tượng, vào kẽ tượng, rải tiền lẻ lên ban thờ.
Cúng dường hiện vật như gạo, dầu ăn, sách có ích cho chùa và cho các chương trình từ thiện của chùa.
Trang phục khi đi lễ
Quần áo kín đáo, màu nhã; không mặc váy ngắn, áo hở vai khi vào chánh điện. Đi dép dễ tháo vì nhiều chùa yêu cầu để dép ngoài.
Mang theo mũ, nước uống vì lễ ngoài trời có thể kéo dài.
Ứng xử trong ngày lễ đông người
Giữ trật tự, nói nhỏ, tắt chuông điện thoại khi tụng kinh. Không chen lấn lên ban thờ, không chụp ảnh quay phim khi chư Tăng đang hành lễ nếu chùa không cho phép.
Giữ chặt túi xách, ví, điện thoại; dịp đông người thường có kẻ gian.
Đưa người già, trẻ nhỏ đi chùa
Chọn buổi sáng sớm, mang ghế gấp nhỏ cho người già nếu lễ dài. Trẻ nhỏ cần có người lớn bên cạnh, dạy trẻ chắp tay, không chạy nhảy trong chánh điện.
Người già yếu, bệnh tim mạch tránh đứng lâu dưới nắng; nếu mệt nên vào chỗ râm nghỉ.
Báo hiếu không chỉ ở chùa
Lên chùa là cách nhắc nhở, nhưng báo hiếu thiết thực là ở nhà: gọi điện cho cha mẹ, về thăm, đưa cha mẹ đi khám sức khỏe định kỳ, lắng nghe chuyện của cha mẹ.
Nhiều người chọn dịp Vu Lan để làm một việc cụ thể cho cha mẹ, như sửa lại chỗ ngủ, lắp tay vịn nhà tắm. Đó cũng là một lễ vật.
Thắp hương ở chùa
Nhiều chùa hạn chế hoặc gom khu thắp hương ra ngoài sân để giảm khói. Thắp một nén là đủ, cắm vào lư hương chung, không cắm vào chậu cây hay tượng.
Không đốt cả bó hương, không mang hương về nhà "lấy lộc".
Sau lễ: thụ lộc chay
Nhiều chùa phát lộc là oản, bánh, hoa quả sau lễ. Nhận vừa đủ, nhường cho người khác.
Mang về chia cho người nhà, nhất là cha mẹ, ông bà không đi được.
Chuẩn bị mâm lễ chay nhỏ mang lên chùa
Một mâm lễ chay mang lên chùa không cần lớn: một bó hoa sen hoặc huệ, một đĩa quả năm loại, vài gói oản hoặc bánh chay. Xếp gọn trong khay hoặc giỏ có quai để dễ mang, tránh để hoa bị dập trên đường đi.
Quả chọn loại chín vừa, rửa sạch, lau khô. Hoa cắt gốc xiên, bọc giấy báo ẩm để giữ tươi. Nếu đi xe máy, buộc giỏ chắc ở phía trước, không để vướng tay lái. Những chi tiết nhỏ như vậy giúp lễ vật tới chùa còn tươi đẹp và người đi an toàn.
Tụng kinh Vu Lan tại nhà
Người không lên chùa được có thể tự đọc kinh Vu Lan hoặc kinh Báo Hiếu Phụ Mẫu Trọng Ân tại nhà, trước ban Phật hoặc ban gia tiên. Các bản kinh phổ thông có bản dịch tiếng Việt dễ đọc, có thể tìm ở nhà sách Phật giáo hoặc xin ở chùa.
Đọc chậm, rõ, giữ tâm tĩnh. Không nhất thiết đọc hết một lần; mỗi tối đọc một đoạn trong tháng Bảy cũng là cách thực hành đẹp. Nhà có con nhỏ có thể đọc to cho con nghe phần kể chuyện Mục Kiền Liên cứu mẹ.
Đóng góp cho các chương trình từ thiện của chùa
Nhiều chùa dịp Vu Lan tổ chức nấu cơm cho bệnh viện, tặng quà người nghèo, học bổng cho học sinh khó khăn. Có thể góp tiền, góp hiện vật hoặc góp công: đóng gói quà, nấu ăn, chở đồ.
Đóng góp qua kênh của chùa có ghi nhận rõ ràng. Cẩn thận với những lời kêu gọi mạo danh chùa trên mạng xã hội; nếu nghi ngờ, gọi điện thẳng cho văn phòng chùa để xác minh trước khi chuyển tiền.
Chọn chùa để đi lễ
Không nhất thiết phải đến chùa lớn, nổi tiếng. Chùa gần nhà, chùa làng quê nơi ông bà từng đi lễ thường ấm cúng hơn, ít chen lấn. Nhiều người giữ thói quen mỗi năm về đúng ngôi chùa quê để Vu Lan, coi đó như một lần về thăm cội nguồn.
Với chùa lớn đông người, nên tìm hiểu giờ lễ chính, chỗ gửi xe, lối đi dành cho người già, để buổi lễ không thành cuộc chen chúc mệt mỏi.
Người không theo đạo Phật đi chùa dịp Vu Lan
Nhiều người không theo đạo Phật vẫn đi chùa dịp Vu Lan vì ý nghĩa báo hiếu. Chùa đón mọi người; chỉ cần giữ ý tứ: ăn mặc kín đáo, nói nhỏ, không chỉ trỏ tượng, không ngồi lên bậc thềm chánh điện.
Nếu không quen nghi thức, đứng phía sau quan sát, làm theo người bên cạnh hoặc hỏi tình nguyện viên. Không ai trách người lần đầu đến chùa chưa biết cách lạy.
Gợi ý: món quà Vu Lan cho cha mẹ
Thay cho lễ vật đắt tiền, nhiều người chọn một món quà nhỏ cho cha mẹ dịp Vu Lan, như một chiếc vòng tay đeo hằng ngày. Có thể tham khảo tại mục vòng tay của Thế Giới Phong Thủy, chọn chất liệu nhẹ, size vừa cổ tay người lớn tuổi.