Mâm cúng khai trương cửa hàng: lễ vật, trình tự và giờ mở cửa đón người khách đầu tiên
Trả lời ngắn: mâm cúng khai trương thường gồm hai phần: lễ trong cửa hàng (thần linh, Thần Tài Thổ Địa) và lễ ngoài trời (cô hồn, thần linh nơi đặt cửa hàng). Lễ vật phổ biến: hương hoa, trầu cau, rượu nước, gạo muối, đĩa quả, xôi, gà hoặc heo quay, bánh kẹo. Cúng xong vào giờ đã chọn thì mở cửa đón khách, nhiều chủ cửa hàng nhờ người vui vẻ, nhanh nhẹn mở hàng.
Khai trương có ý nghĩa gì với người buôn bán
Với người buôn bán, ngày khai trương là ngày báo cáo với thần linh nơi mình kinh doanh, xin phép mở cửa và cầu mong buôn may bán đắt. Đồng thời đây cũng là ngày ra mắt khách hàng, hàng xóm, đối tác. Hai phần này bổ trợ nhau: lễ cúng giúp chủ cửa hàng yên tâm, còn sự chuẩn bị chu đáo giúp khách quay lại.
Trong khi lễ cúng diễn ra vài chục phút, những việc như hàng hóa đủ, giá rõ ràng, nhân viên nắm quy trình mới quyết định ngày đầu thành công. Bài này nói đủ cả hai phía.
Lễ trong và lễ ngoài
Lễ trong cửa hàng hướng về thần linh, Thần Tài, Thổ Địa, có thể kèm gia tiên nếu cửa hàng ở chung nhà. Lễ ngoài trời đặt trước cửa, cúng thần linh cai quản đất nơi đây và cúng cô hồn, những vong linh không nơi nương tựa theo quan niệm dân gian.
Một số nơi chỉ làm lễ trong; một số chỉ làm lễ ngoài với cửa hàng nhỏ. Không có quy định cứng, chủ cửa hàng theo nếp gia đình và địa phương.
Mâm lễ trong cửa hàng
- Hương, hoa tươi, một đôi đèn hoặc nến.
- Trầu cau, rượu trắng, nước sạch.
- Đĩa gạo, đĩa muối, đĩa quả năm loại.
- Xôi, gà luộc hoặc heo quay tùy miền; hoặc mâm chay.
- Bánh kẹo, có nơi thêm thuốc lá, chè.
Nếu cửa hàng đã lập ban Thần Tài Thổ Địa, bày thêm lễ nhỏ trên ban: hoa, quả, nước, gạo muối, đôi khi có tôm cua luộc, trứng vịt theo nếp miền Nam.
Mâm lễ ngoài trời
Mâm ngoài trời thường đặt trước cửa, quay vào trong. Lễ vật có cháo trắng loãng, gạo muối, bánh kẹo, bỏng ngô, quả, nước, hương. Một số nơi thêm quần áo giấy, tiền vàng. Đây là lễ chia sẻ với những vong linh lang thang theo quan niệm dân gian.
Đặt mâm ngoài trời không lấn ra lòng đường, không chắn lối đi của nhà bên cạnh. Nến, hương đặt trong khay sâu, xa tấm biển quảng cáo, mái bạt, dây điện.
Mâm mặn theo miền
| Miền | Món hay gặp trên mâm khai trương |
|---|---|
| Bắc | Xôi gấc, gà luộc, giò lụa, bánh chưng |
| Trung | Xôi, gà luộc, heo quay, bánh ít, chả |
| Nam | Heo quay, bánh hỏi, xôi, gà luộc, tôm cua luộc cho ban Thần Tài |
Mâm heo quay nguyên con thường gặp ở cửa hàng lớn, khai trương rầm rộ. Cửa hàng nhỏ có thể chỉ cần một đĩa heo quay hoặc một con gà.
Chọn ngày giờ khai trương
Nhiều chủ cửa hàng xem ngày tốt theo tuổi chủ hoặc tuổi người đứng tên. Bên cạnh đó cần tính các yếu tố kinh doanh: ngày khách qua lại đông, thời tiết, tiến độ hoàn thiện cửa hàng, giấy phép đã đủ chưa.
Giờ cúng thường là buổi sáng, trước giờ mở cửa. Nếu giờ tốt rơi vào sáng sớm, có thể cúng xong rồi tạm đóng cửa, đúng giờ kinh doanh mới mở.
Trình tự buổi sáng khai trương
- Dọn sạch cửa hàng, bày hàng hóa sẵn sàng.
- Bày mâm trong, mâm ngoài; thắp đèn.
- Chủ cửa hàng thắp hương lễ trong trước, khấn báo thần linh, Thần Tài Thổ Địa.
- Thắp hương lễ ngoài trời, khấn mời cô hồn thụ hưởng.
- Đợi hương tàn khoảng hai phần ba, hóa vàng (nếu có) ở nơi an toàn.
- Rải gạo muối ra trước cửa theo nếp nhiều nơi, hạ lễ.
- Mở cửa đón khách.
Trình tự trên là kiểu phổ biến. Nhiều nơi thêm múa lân, cắt băng khánh thành tùy quy mô.
Đón người khách đầu tiên
Người mua hàng đầu tiên, gọi là người mở hàng, được nhiều chủ cửa hàng coi trọng. Có người nhờ trước một người bạn vui tính, làm ăn thuận lợi tới mua; có người đón khách tự nhiên đầu tiên với nụ cười và lời cảm ơn chân thành.
Dù ai là người mở hàng, thái độ vui vẻ, phục vụ chu đáo với vị khách đầu tiên chính là điều quyết định họ có quay lại hay không. Nhiều cửa hàng tặng quà nhỏ cho khách ngày khai trương để tạo thiện cảm.
Rải gạo muối, có nên không
Tục rải gạo muối trước cửa sau lễ cúng cô hồn khá phổ biến. Nhưng gạo muối rải ra đường phố đông đúc có thể gây trơn trượt cho người đi xe, bẩn vỉa hè. Có thể rải ít, trên phần đất của cửa hàng, rồi quét gọn sau đó.
Cũng có nhiều chủ cửa hàng bỏ bước này, chỉ giữ phần cúng. Lòng thành không nằm ở lượng gạo muối rải ra.
Hóa vàng an toàn
Nếu hóa vàng, dùng chậu kim loại, đặt nơi thoáng, xa xe máy, bình gas, biển hiệu bằng bạt nhựa. Có người trông tới khi tắt hẳn, rồi dội nước. Ở khu phố đông, nhiều nơi quy định không được đốt trên vỉa hè.
Cửa hàng trong trung tâm thương mại, tòa văn phòng thường cấm hoàn toàn việc đốt lửa. Khi đó bỏ vàng mã, chỉ thắp hương điện hoặc dâng hoa quả.
Mời hàng xóm và khách quen
Ngày khai trương là dịp làm quen với các cửa hàng xung quanh. Gửi chút bánh kẹo, mời ghé uống nước là cách tạo quan hệ tốt; sau này nhờ trông hàng, nhờ giữ xe cũng dễ hơn.
Khách quen từ cửa hàng cũ, bạn bè, người thân được báo trước sẽ ghé ủng hộ ngày đầu, giúp không khí đông vui.
Chuẩn bị kinh doanh song song với lễ
Trước ngày khai trương, kiểm tra kỹ: hàng hóa đủ, giá niêm yết rõ, máy tính tiền và thanh toán chuyển khoản hoạt động, nhân viên nắm quy trình. Thử chạy vài lượt bán giả định để phát hiện lỗi.
Các thủ tục giấy phép kinh doanh, phòng cháy, biển hiệu nên hoàn tất trước. Những câu hỏi về thủ tục hỏi cơ quan có thẩm quyền ở địa phương, không nên dựa vào lời truyền miệng.
Sau ngày khai trương
Nhiều chủ cửa hàng duy trì việc thắp hương ban Thần Tài hằng ngày, cúng rằm mùng một hằng tháng. Đây là nếp giữ cho cửa hàng có sự ngăn nắp, nhắc chủ cửa hàng dọn dẹp, kiểm tra hàng hóa định kỳ.
Doanh số những ngày đầu thường chưa ổn định. Đừng vì vài ngày ế mà vội tin "chưa cúng đủ", hãy xem lại vị trí trưng bày, giá, cách chào khách.
Khai trương gọn cho cửa hàng nhỏ
Cửa hàng nhỏ, vốn ít, có thể làm lễ gọn: một đĩa quả, bình hoa, xôi, gà, hương, nước, gạo muối cho lễ trong; một đĩa bánh kẹo, chén cháo, hương cho lễ ngoài. Tiền tiết kiệm dành cho hàng hóa hoặc chương trình ưu đãi khách.
Một cửa hàng sạch, sáng, hàng đẹp, chủ quán niềm nở thường được khách nhớ lâu hơn mâm heo quay to.
Ban Thần Tài, Thổ Địa thường được lập ngay trước ngày khai trương. Nếu cần tượng Thần Tài, Thổ Địa cho cửa hàng, có thể tham khảo tại gian Thần Tài của Thế Giới Phong Thủy; chọn cỡ tượng vừa với khám thờ đã đo sẵn.