Lên ngân sách mâm cúng khai trương: món nào nên giữ, món nào bỏ được, đặt trọn gói hay tự làm
Trả lời ngắn: mâm khai trương có phần cốt lõi nên giữ: hương, hoa, đèn, nước, gạo muối, đĩa quả và một món chính (xôi gà hoặc mâm chay). Những món như heo quay nguyên con, vàng mã nhiều, lân sư rồng, hoa chúc mừng hoành tráng là phần tùy điều kiện. Tự làm tiết kiệm nhưng tốn công; đặt trọn gói tiện nhưng cần hỏi kỹ danh sách món. Tiền tiết kiệm nên dành cho hàng hóa và khách hàng.
Vì sao cần tính ngân sách cho lễ khai trương
Khai trương là lúc chủ cửa hàng đã chi nhiều cho thuê mặt bằng, sửa sang, nhập hàng, mà doanh thu chưa có. Một mâm lễ vượt kế hoạch có thể làm thiếu tiền cho đợt nhập hàng thứ hai hoặc chương trình ưu đãi khách.
Tính trước ngân sách cho lễ không có nghĩa là bớt lòng thành. Nó giúp chủ cửa hàng biết mình đang chi cho cái gì, và chi bao nhiêu là đủ.
Phần cốt lõi nên giữ
- Hương, đèn hoặc nến: thể hiện việc thắp hương báo cáo.
- Hoa tươi và đĩa quả: phần dâng phổ biến ở mọi miền.
- Gạo, muối, nước: tượng trưng no đủ, đặc biệt trên ban Thần Tài.
- Một món chính: xôi gà, heo quay một đĩa, hoặc mâm chay vài món.
- Lễ ngoài trời gọn nếu theo nếp: cháo, bánh kẹo, gạo muối.
Với phần cốt lõi này, lễ khai trương đã đủ ý ở hầu hết các nơi. Mọi thứ thêm vào là để làm đẹp hoặc theo nếp riêng.
Những món có thể bớt hoặc bỏ
| Món | Có thể làm gì |
|---|---|
| Heo quay nguyên con | Thay bằng một đĩa heo quay hoặc gà luộc |
| Vàng mã số lượng lớn | Bớt hoặc bỏ, nhất là ở khu đông đúc, trung tâm thương mại |
| Múa lân sư rồng | Chỉ nên có khi cửa hàng lớn, muốn gây chú ý |
| Thầy cúng mời riêng | Chủ cửa hàng tự khấn nôm nếu không có nếp mời thầy |
| Bánh kẹo, nước ngọt dư thừa | Mua vừa số người tham dự |
Bỏ những món này không làm lễ "thiếu". Phần lớn là tục mang tính trình diễn, tùy điều kiện từng cửa hàng.
Tự làm: lợi và hại
Tự làm mâm cúng giúp kiểm soát nguyên liệu, tận dụng bếp nhà, chi phí thường thấp hơn. Nhưng tốn công: đi chợ sớm, nấu nướng, bày biện, trong khi chủ cửa hàng còn nhiều việc chuẩn bị khác.
Tự làm hợp với cửa hàng nhỏ có người nhà phụ giúp, mâm lễ gọn vài món quen tay.
Đặt trọn gói: hỏi gì trước
Dịch vụ mâm cúng trọn gói giao tận nơi tiện lợi, nhưng chất lượng và thành phần mỗi nơi một khác. Trước khi đặt, hỏi danh sách món cụ thể, số lượng, có kèm hoa quả, hương nến, vàng mã, mâm, khay không, có người bày không, giờ giao.
So sánh vài nơi dựa trên danh sách món, không chỉ dựa vào tên gói như "gói cao cấp", "gói đại cát". Yêu cầu ảnh mâm thật đã làm, không chỉ ảnh mẫu.
Kết hợp: đặt món chính, tự làm phần khô
Cách nhiều người chọn là đặt món chính khó làm như heo quay, gà luộc, xôi; tự mua phần khô như hương, hoa, quả, gạo muối, bánh kẹo. Vừa đỡ công nấu, vừa chủ động phần dễ mua.
Phần khô có thể mua từ vài ngày trước, phần mặn đặt giao sáng ngày lễ.
Những khoản chi ẩn quanh ngày khai trương
Ngoài mâm lễ, ngày khai trương thường phát sinh: nước uống mời khách, quà tặng khách đầu tiên, lì xì nhân viên, chi phí in ấn băng rôn, đặt hoa trang trí, phí thuê bàn ghế. Ghi tất cả vào một bảng để thấy tổng chi.
Nhiều chủ cửa hàng bất ngờ vì những khoản nhỏ cộng lại còn lớn hơn mâm lễ.
Ưu tiên chi cho khách hàng
Khoản tiết kiệm được từ mâm lễ có thể dành cho chương trình khai trương: giảm giá, tặng quà, dùng thử. Đây là khoản trực tiếp đưa khách tới cửa hàng và giúp họ quay lại.
Một chương trình ưu đãi rõ ràng, trung thực thường tạo nhiều khách hơn một mâm heo quay to bày trước cửa.
Chiêu bán bằng nỗi sợ quanh lễ khai trương
Thị trường đồ cúng có những lời chào hàng như "thiếu món này là mất lộc cả năm", "phải đủ bộ mới linh", "hàng tuyển, loại một, chỉ còn một bộ". Đây là kiểu gieo nỗi lo rồi bán cách giải.
Khi gặp những lời như vậy, hỏi lại: món này dùng để làm gì, nếu bỏ thì sao, ai nói điều đó. Một người bán tử tế sẽ giải thích rõ ràng, không dọa.
Mua đồ thờ dùng lâu dài
Ngày khai trương thường lập ban Thần Tài, mua tượng, bát hương, đèn. Đây là đồ dùng lâu dài nên đáng đầu tư chất lượng vừa phải, chắc chắn, dễ lau chùi, hơn là chạy theo kích thước lớn.
Đo kích thước khám thờ trước khi mua tượng, tránh mua tượng quá to không vừa khám.
Hoa chúc mừng: nhận gì, đặt ở đâu
Hoa chúc mừng do khách, đối tác tặng không tốn ngân sách của chủ cửa hàng, nhưng cần chỗ đặt. Chuẩn bị trước vị trí đặt kệ hoa không chắn lối, không lấn vỉa hè quá mức.
Sau vài ngày, hoa héo nên dọn để mặt tiền gọn gàng.
Bảng ngân sách mẫu theo hạng mục
| Hạng mục | Ghi chú |
|---|---|
| Lễ khô (hương, hoa, quả, gạo muối) | Mua trước, phần ít biến động |
| Món chính | Tự làm hoặc đặt; quyết định sớm |
| Lễ ngoài trời | Gọn, tùy nếp |
| Đồ thờ lập ban | Đầu tư một lần |
| Khách và nhân viên | Nước, quà, lì xì |
| Dự phòng | Khoảng mười phần trăm |
Bảng không ghi số tiền vì giá mỗi nơi, mỗi lúc khác nhau. Chủ cửa hàng tự điền theo báo giá thực tế mình nhận được.
Khai trương lần hai, sau khi đổi địa điểm
Cửa hàng chuyển địa điểm cũng làm lễ khai trương lần nữa. Lần này có kinh nghiệm hơn, có thể tận dụng đồ thờ cũ, chỉ cần lễ vật mới.
Làm lễ xin chuyển ở địa điểm cũ trước khi mang ban thờ đi, rồi khai trương ở nơi mới.
Chia việc cho người nhà, nhân viên
Ngân sách không chỉ là tiền mà còn là sức người. Phân công rõ: ai đi chợ mua đồ khô, ai nhận món đặt, ai bày mâm, ai đón khách, ai dọn dẹp. Chủ cửa hàng ôm hết mọi việc thì tới giờ mở cửa đã kiệt sức, mất đi sự niềm nở cần có với khách đầu tiên.
Một tờ giấy dán ở quầy ghi việc và người phụ trách giúp mọi người không giẫm chân nhau trong buổi sáng bận rộn.
Tận dụng đồ lễ sau khai trương
Hoa quả sau lễ có thể bày lên ban Thần Tài thêm vài ngày, mời khách trong tuần đầu. Bánh kẹo đóng gói chia nhân viên, gửi hàng xóm. Đĩa, khay, mâm mua cho ngày khai trương giữ lại dùng cho rằm, mùng một.
Tận dụng hết đồ lễ là cách giữ lộc thiết thực và tránh lãng phí, đúng với tinh thần buôn bán biết tính toán.
Nhìn lại sau ngày khai trương
Sau ngày khai trương, đối chiếu chi tiêu thực tế với ngân sách: khoản nào vượt, khoản nào không cần thiết. Ghi lại để lần sau, như khai trương chi nhánh, tính sát hơn.
Khai trương chỉ là một ngày. Những tháng đầu kinh doanh mới là lúc cần dòng tiền nhất.
Ban Thần Tài lập ngày khai trương thường cần thêm một đôi đèn hay đế nến chắc chắn. Có thể tham khảo tại Thế Giới Phong Thủy; ưu tiên đế nặng, chắc, hoặc đèn điện nếu ban đặt sát sàn gần hàng hóa.