Cúng khai trương quán ăn, quán cà phê: lễ ở bếp, ban Thần Tài và chuẩn bị an toàn thực phẩm
Trả lời ngắn: khai trương quán ăn, cà phê thường làm lễ trong (thần linh, Thần Tài Thổ Địa), lễ ngoài (cô hồn) và thắp hương ở khu bếp, cầu nấu nướng an toàn, món ngon. Lễ vật như khai trương cửa hàng, có thể dùng chính món ăn của quán để dâng. Song song là các việc không thể thiếu: thử món, kiểm tra gas, điện, vệ sinh bếp, đào tạo nhân viên.
Quán ăn khác cửa hàng ở chỗ nào
Quán ăn, quán cà phê có thêm khu bếp, nơi có lửa, gas, dao, nước nóng và thực phẩm. Vì vậy ngoài lễ trong, lễ ngoài như cửa hàng, nhiều chủ quán thắp thêm nén hương ở bếp, báo với Táo quân, cầu nấu nướng an toàn, món ăn hợp khẩu vị khách.
Cũng vì có bếp, chuẩn bị cho ngày khai trương quán ăn nặng hơn nhiều so với cửa hàng bán lẻ. Lễ cúng chỉ là một phần nhỏ.
Lễ vật dùng chính món của quán
Một cách làm ý nghĩa là dâng chính món ăn, thức uống của quán lên mâm cúng: tô phở, đĩa cơm tấm, ly cà phê, bánh ngọt. Vừa báo cáo với thần linh về nghề mình làm, vừa là dịp kiểm tra món trước giờ mở cửa.
Ngoài ra vẫn có hương hoa, quả, gạo muối nước, xôi gà hoặc heo quay tùy nếp, như lễ khai trương thông thường.
Thắp hương ở bếp
Ở khu bếp, chủ quán đặt một đĩa quả, chén nước, nén hương ở góc sạch, xa bếp lửa, xa bình gas. Khấn báo việc mở quán, cầu bếp lửa an toàn, nhân viên khỏe mạnh. Nhiều quán không lập bàn thờ ở bếp, chỉ thắp hương ngày khai trương.
Tuyệt đối không đặt hương gần bình gas, ống dẫn gas, chảo dầu. Nếu bếp chật, có thể khấn ở cửa bếp thay vì trong bếp.
Lập ban Thần Tài cho quán
Ban Thần Tài quán ăn thường đặt gần quầy thu ngân hoặc cửa ra vào, góc khô ráo, không bị hơi dầu mỡ từ bếp bám vào. Ban nên có kích thước gọn, dễ lau chùi.
Hơi dầu mỡ bám vào tượng và đồ thờ rất khó lau; nếu quán nhỏ, bếp mở, đặt ban xa bếp nhất có thể và lau thường xuyên.
Thử món trước ngày khai trương
Ít nhất vài ngày trước khai trương, nên chạy thử: nấu toàn bộ thực đơn, mời người quen ăn thử, góp ý. Việc này giúp phát hiện món chưa ổn, khâu nào chậm, dụng cụ nào thiếu.
Ngày khai trương mà món ra chậm, sai vị thì khách đầu tiên khó quay lại, dù lễ cúng có chu đáo đến đâu.
An toàn gas và điện
- Kiểm tra van, dây dẫn, đồng hồ gas; dùng bình gas có nguồn gốc rõ ràng.
- Thử máy hút mùi, quạt thông gió bếp.
- Ổ điện bếp chịu được công suất các thiết bị như nồi điện, máy pha cà phê, lò nướng.
- Bình chữa cháy, chăn chữa cháy đặt gần bếp, nhân viên biết cách dùng.
Nếu ngửi thấy mùi gas: khóa van, mở cửa, không bật tắt công tắc, gọi thợ. Nhân viên cần được dặn kỹ từ ngày đầu.
Vệ sinh an toàn thực phẩm
Bếp mới cần vệ sinh kỹ trước khi dùng: rửa dụng cụ, lau tủ, khử khuẩn bề mặt. Phân khu sống chín, dao thớt riêng. Nguyên liệu nhập từ nơi có nguồn gốc rõ ràng, giữ hóa đơn.
Thủ tục giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và các giấy tờ kinh doanh ăn uống nên hỏi cơ quan có thẩm quyền ở địa phương để làm đúng, đủ trước khi mở cửa.
Mâm lễ ngoài trời cho quán
Lễ ngoài trời cúng cô hồn đặt trước cửa quán, gồm cháo, bánh kẹo, gạo muối, nước. Quán vỉa hè cần chú ý không để mâm lẫn với khu bàn ghế phục vụ khách.
Sau lễ dọn sạch ngay, vì quán ăn mà để thức ăn cúng ruồi bu trước cửa thì ảnh hưởng hình ảnh với khách.
Giờ cúng và giờ mở cửa
Quán ăn sáng như phở, bún mở cửa từ rất sớm; lễ khai trương có thể làm lúc tờ mờ sáng trước giờ bán. Quán cà phê, nhà hàng có thể cúng giữa buổi sáng, mở cửa từ trưa.
Chọn giờ cúng sao cho bếp vẫn kịp chuẩn bị món phục vụ khách đầu tiên; đừng để lễ kéo dài làm trễ giờ mở.
Đón khách đầu tiên
Khách đầu tiên của quán ăn thường là người quen, hàng xóm. Phục vụ chu đáo, hỏi ý kiến về món, ghi nhận góp ý. Nhiều quán tặng nước, món tráng miệng cho khách ngày khai trương.
Ngày đầu đông khách, bếp dễ quá tải. Nên giới hạn thực đơn ngày khai trương ở những món làm nhanh, chắc tay.
Chương trình khai trương
Giảm giá, tặng món, mua một tặng một là cách thu hút khách những ngày đầu. Chương trình nên rõ điều kiện, thời gian, tránh gây hiểu lầm khi thanh toán.
Đăng thông tin khai trương trên mạng xã hội, bản đồ trực tuyến với địa chỉ, giờ mở cửa, ảnh món ăn thật giúp khách dễ tìm tới.
Hoa chúc mừng và lối đi
Khai trương quán thường nhận nhiều kệ hoa chúc mừng. Xếp kệ hoa không chắn lối vào, không lấn vỉa hè quá mức gây phiền người đi đường. Sau vài ngày, dọn khi hoa héo.
Hoa đặt gần bếp hoặc khu chế biến dễ rụng phấn, cánh vào đồ ăn; giữ khoảng cách hợp lý.
Nhân viên ngày khai trương
Nhân viên mới cần được đào tạo trước: quy trình gọi món, thanh toán, vệ sinh tay, xử lý khi khách phàn nàn. Ngày khai trương nên có đủ người, phân công rõ ai đứng quầy, ai chạy bàn, ai trong bếp.
Lì xì hoặc thưởng nhỏ cho nhân viên sau ngày khai trương là cách cảm ơn sau một ngày vất vả.
Lượng đồ cúng ở quán ăn
Quán ăn có sẵn bếp nên nhiều chủ quán tự nấu lễ mặn thay vì đặt ngoài: luộc một con gà, đồ một mâm xôi, nấu nồi chè. Lượng nấu vừa để sau lễ cả đội nhân viên cùng ăn một bữa trưa trước giờ đông khách, coi như bữa liên hoan đầu tiên của quán.
Món cúng nấu chung bếp với món bán cần tách dụng cụ, tách khu để nguyên liệu, tránh lẫn lộn đồ ăn đã bày cúng ngoài trời với đồ phục vụ khách.
Ghi nhận góp ý tuần đầu
Tuần đầu sau khai trương, đặt một cuốn sổ hoặc mã quét để khách góp ý về món, giá, phục vụ. Cuối mỗi ngày, chủ quán và bếp trưởng đọc lại, sửa ngay những điểm khách phàn nàn nhiều.
Một quán ăn đứng vững nhờ khách quay lại lần thứ hai, thứ ba. Lắng nghe khách trong tuần đầu là việc đáng làm hơn bất kỳ lễ cầu may nào.
Duy trì ban thờ trong quán
Sau khai trương, thắp hương ban Thần Tài hằng ngày hoặc ngày rằm, mùng một. Lau ban định kỳ vì hơi dầu mỡ bám. Thay nước, hoa quả khi héo.
Phân công người phụ trách, ghi lịch âm để không quên các ngày cúng trong tháng.
Khi quán đổi chủ hoặc sang nhượng
Nhiều quán khai trương trên mặt bằng sang nhượng lại. Nếu chủ cũ để lại ban thờ, hỏi họ cách xử lý, có thể làm lễ báo đổi chủ. Kiểm tra lại toàn bộ hệ thống gas, điện, thoát nước của chủ cũ.
Thỏa thuận sang nhượng nên ghi rõ những thiết bị đi kèm, tình trạng, để tránh tranh chấp sau khai trương.
Quầy thu ngân quán ăn hay đặt một tỳ hưu nhỏ quay ra cửa như món trang trí quen thuộc. Có thể tham khảo tại gian tỳ hưu của Thế Giới Phong Thủy; chọn cỡ nhỏ, đặt xa máy pha chế và nơi có hơi nước.