Khói hương trong phòng kín: ảnh hưởng tới hô hấp, cách thông gió và thắp bao nhiêu nén là vừa
Trả lời ngắn: Khói hương là khói đốt, có bụi mịn và một số khí, đậm đặc nhất khi thắp nhiều nén trong phòng đóng kín. Giữ nếp mà vẫn an toàn bằng cách thắp ít nén, mở cửa hoặc bật quạt hút trong lúc hương cháy, không ngủ trong phòng đang có khói, và đặc biệt cẩn thận với trẻ nhỏ, người già, người có bệnh phổi.
Khói hương thật ra là gì
Mọi thứ cháy đều tạo khói, hương không là ngoại lệ. Khói hương gồm các hạt bụi rất nhỏ và một số khí sinh ra khi bột gỗ, keo, tinh dầu cháy không hết. Ngoài trời hay ở chùa rộng, khói tan nhanh. Trong căn phòng mười mét vuông đóng kín cửa và bật điều hòa, khói tích lại và người trong phòng hít vào nhiều hơn hẳn.
Nói vậy không phải để bỏ thắp hương, mà để biết lượng khói phụ thuộc chủ yếu vào ba điều: thắp bao nhiêu, phòng rộng hay hẹp, và có thoáng gió hay không.
Những ai nên cẩn thận hơn
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đường thở còn non.
- Người đang bị hen suyễn, viêm phế quản, bệnh phổi mạn tính.
- Người già sức yếu, người đang ốm nằm nhiều trong nhà.
- Phụ nữ mang thai, người dễ dị ứng mùi.
Với những người này, nên giảm số nén, chọn giờ thắp khi họ không ở trong phòng và mở thông gió. Nếu thấy ho, khó thở, nhức đầu mỗi lần ngửi khói thì nên đi khám và hỏi ý bác sĩ.
Vì sao căn hộ hiện đại dễ ám khói
Nhà xưa thường có hiên, cửa gỗ, mái cao, gió lùa quanh năm. Căn hộ chung cư ngày nay đóng kín bằng cửa kính, dùng điều hòa, không gian thờ thường là một góc phòng khách hoặc một phòng nhỏ không cửa sổ. Khói không có lối thoát, bám vào rèm, trần, tường, lâu dần làm ố vàng và để lại mùi.
Vì vậy khi bố trí bàn thờ trong căn hộ, chuyện thông gió đáng được tính ngay từ đầu, không đợi tới lúc trần đã ố.
Chọn chỗ đặt bàn thờ cho thoáng
Nếu được chọn, nên đặt bàn thờ ở phòng có cửa sổ hoặc gần ban công, tránh góc kín không có luồng khí. Phòng thờ riêng không cửa sổ nên lắp quạt hút gió ra ngoài như phòng tắm. Bàn thờ không nên đặt ngay dưới đầu báo khói, vì khói hương có thể làm báo động, nhưng cũng không được tháo đầu báo khói ra cho đỡ phiền.
Ở chung cư, nhiều tòa có quy định riêng về đầu báo khói và phòng cháy; nên hỏi ban quản lý trước khi lắp hay dời thiết bị.
Thắp bao nhiêu nén là vừa
Ngày thường, mỗi ban thờ một nén là đủ thành kính. Ngày rằm, mùng một có thể ba nén. Không nên thắp cả bó hay thắp nối liên tục từ sáng tới tối. Với phòng nhỏ, có thể thắp cho ban chính, các ban phụ chỉ cần vái mà không nhất thiết thắp riêng từng ban mỗi ngày.
Lòng thành không đo bằng số nén. Thắp ít nhưng đều đặn, sạch sẽ có ý nghĩa hơn thắp nhiều mà khói mù cả nhà.
Mở cửa và tạo luồng gió
Cách đơn giản nhất là mở cửa sổ hoặc cửa ban công trong lúc hương cháy và khoảng mười lăm phút sau khi hương tàn. Nếu chỉ có một cửa, đặt một chiếc quạt nhỏ hướng ra ngoài để đẩy khói đi, đừng thổi thẳng vào bàn thờ kẻo tàn bay và hương cháy nhanh. Phòng có quạt hút thì bật quạt trong lúc thắp.
Không nên bật điều hòa ở chế độ đóng kín rồi thắp hương, vì điều hòa chỉ làm mát chứ không đưa khói ra ngoài.
Máy lọc không khí có giúp được không
Máy lọc không khí có màng lọc bụi mịn có thể giảm bớt hạt khói trong phòng. Tuy vậy máy lọc không thay được việc mở cửa thông gió, vì nó không xử lý hết khí và mùi, và hiệu quả phụ thuộc vào công suất so với diện tích phòng. Nếu dùng, đặt máy cách bàn thờ một khoảng, không đặt ngay sát để hút tàn.
Nhớ thay màng lọc theo hướng dẫn, màng lọc bẩn hầu như không còn tác dụng.
Đừng ngủ trong phòng đang có khói
Nhiều nhà đặt bàn thờ ngay trong phòng ngủ vì nhà chật. Trường hợp này nên thắp hương vào buổi sáng hoặc chiều, để hương tàn hẳn và thông gió xong trước giờ ngủ. Không thắp hương rồi đóng cửa đi ngủ, vừa ám khói vừa có nguy cơ cháy khi không có ai trông.
Hương vòng, hương cháy nhiều giờ không nên dùng trong phòng ngủ.
Khói hương và đồ đạc trong nhà
Khói lâu ngày bám vào trần, rèm, ảnh thờ, tượng, làm ố vàng và có mùi. Nên lau trần, tường phía trên bàn thờ vài lần một năm, giặt rèm gần bàn thờ thường hơn các rèm khác, lau ảnh thờ bằng khăn khô mềm. Đồ thờ bằng đồng, gỗ cũng cần lau bụi khói định kỳ để không bị xỉn.
Dịp cuối năm, việc bao sái bàn thờ là lúc tốt để làm sạch cả vùng tường và trần quanh bàn thờ.
Chọn hương để bớt khói
Hương làm từ bột gỗ tự nhiên, ép chặt, ít keo và ít tinh dầu tạo mùi thường cháy đều, khói mảnh hơn. Hương nhuộm màu, mùi gắt, khói đặc nên tránh. Hương không tăm cháy hết, ít tàn tăm, nhưng lượng khói không nhất thiết ít hơn hương có tăm.
Chọn hương tốt chỉ là một phần; giảm số nén và thông gió vẫn là phần chính.
Đèn điện, nến điện có thay được hương không
Một số gia đình, nhất là có người bệnh hô hấp, dùng đèn thờ điện, nến điện thay cho lửa thật vào ngày thường, chỉ thắp hương vào ngày rằm, mùng một hay ngày giỗ. Cách này không trái nếp, vì lòng thành vẫn được giữ qua việc chăm bàn thờ sạch sẽ, vái lạy đều đặn.
Nếu dùng đèn điện, chọn loại có nguồn gốc rõ, dây và ổ cắm chắc chắn, không cắm qua nhiều ổ nối.
Hương ở cửa hàng, quán ăn
Cửa hàng, quán ăn thường thắp hương mỗi sáng ở ban Thần Tài, Thổ Địa. Không gian có khách, có đồ ăn, nên chỉ thắp một nén mỗi ban, chọn hương mùi nhẹ và thắp trước giờ mở cửa đón khách để khói tan bớt. Quán ăn nên đặt ban thờ xa khu nấu và khu để đồ ăn sẵn.
Điều này giúp vừa giữ nếp buôn bán, vừa không làm khách khó chịu vì khói.
Thắp hương khi có trẻ nhỏ trong nhà
Trẻ nhỏ hay tò mò với que hương đang cháy và tàn hương. Nên thắp khi trẻ không đứng gần, đặt bát hương ở chỗ cao, xa mép bàn, cất bật lửa, diêm khỏi tầm tay trẻ. Dạy trẻ lớn hơn cách vái, cắm hương cẩn thận, không thổi tắt hương bằng miệng sát mặt.
Nếu trẻ bị bỏng tàn hương, rửa vùng bỏng dưới nước mát sạch vài phút và đưa đi khám nếu vết bỏng rộng hay phồng rộp.
Tìm sự cân bằng giữa nếp nhà và sức khỏe
Thờ cúng là để tưởng nhớ, để giữ nếp nhà, không phải để ai trong nhà phải chịu khó thở. Nhiều gia đình đã tự điều chỉnh: giảm số nén, thắp ngày rằm thay vì mỗi ngày, dùng đèn thay một phần, dọn bàn thờ sạch hơn. Ông bà xưa cũng sống trong nhà thoáng hơn nhiều so với căn hộ bây giờ.
Điều quan trọng là cả nhà bàn với nhau, tôn trọng người lớn tuổi và lắng nghe người có bệnh, để chọn cách hợp nhất cho gia đình mình.
Giữ bàn thờ thoáng, gọn
Bàn thờ càng nhiều đồ thì khói càng bám nhiều chỗ và càng khó lau. Bàn thờ gọn chỉ gồm bát hương, ảnh thờ hoặc bài vị, hoa, quả, chén nước và vài vật phẩm cần thiết sẽ dễ giữ sạch hơn. Nhiều nhà thích có một chiếc chuông nhỏ treo gần cửa sổ để nghe tiếng gió khi mở cửa, vừa nhắc mở thông gió vừa có tiếng nhẹ dễ chịu; ai muốn chọn có thể xem các mẫu chuông gió tại Thế Giới Phong Thủy, treo ở cửa sổ chứ không treo sát bàn thờ.