Nến cúng, đèn dầu, đèn điện trên bàn thờ: chọn loại nào, đặt ở đâu và phòng cháy cho chắc

Trả lời ngắn: Nến và đèn dầu có lửa thật nên phải đặt trong cốc thủy tinh hoặc đế chắc, cách rèm, giấy, gỗ ít nhất vài gang tay, và không để cháy khi không có người. Đèn thờ điện an toàn hơn về lửa nhưng cần dây, ổ cắm chắc chắn, không cắm qua nhiều ổ nối. Nhà nào cũng nên có bình chữa cháy nhỏ gần khu thờ cúng.

Vì sao bàn thờ là nơi dễ phát cháy

Bàn thờ có hương, nến, đèn cháy gần như mỗi ngày, lại thường đặt sát tường, gần rèm cửa, dưới trần gỗ, cạnh giấy tiền vàng mã, hoa khô. Người thắp xong thường đi làm việc khác, ít ai đứng canh. Nhiều vụ cháy nhà bắt đầu từ một ngọn nến đổ, một tàn hương rơi vào giấy hay một ổ cắm đèn thờ bị chập.

Hiểu điều này không phải để sợ, mà để sắp xếp bàn thờ sao cho lửa nằm đúng chỗ của nó.

Nến sáp: ưu và nhược

Nến sáp cho ánh sáng ấm, đúng không khí lễ nghi, giá rẻ và dễ mua. Nhược điểm là có lửa trần, có thể đổ, chảy sáp, và tắt bất ngờ khi có gió. Nến cây dài, mảnh dễ đổ hơn nến trụ to. Nến thơm có hương liệu thường khói nhiều hơn, nên hạn chế trong phòng kín.

Nếu dùng nến sáp, nên chọn nến trụ thấp, đặt trong cốc thủy tinh dày hoặc đế có gờ cao để sáp chảy không tràn ra mặt bàn thờ.

Đèn dầu: nếp xưa và cách dùng an toàn

Đèn dầu là nếp xưa ở nhiều nhà, ánh sáng dịu, gợi kỷ niệm. Tuy vậy đèn dầu có dầu dễ cháy, bấc phải chỉnh, bóng thủy tinh nóng. Khi dùng, chỉ châm dầu lúc đèn đã tắt và nguội, không châm đầy tràn, để đèn ở chỗ vững, xa mép bàn. Không để đèn dầu cháy qua đêm.

Nhà có trẻ nhỏ nên cân nhắc thay đèn dầu bằng đèn điện, hoặc chỉ dùng đèn dầu vào dịp lễ có người lớn trông.

Đèn thờ điện: an toàn về lửa, cần cẩn thận về điện

Đèn thờ điện ngày càng phổ biến vì không có lửa trần, bật cả ngày được, ít khói. Điều cần chú ý là phần điện: dây nối, ổ cắm, phích cắm. Chọn đèn có nhãn mác, dây bọc tốt, không dùng đèn rẻ tiền dây mảnh, nóng tay khi chạm vào. Cắm thẳng vào ổ điện cố định, tránh nối qua nhiều ổ cắm kéo dài nằm sau bàn thờ.

Bóng đèn LED ít nóng hơn bóng sợi đốt, an toàn hơn khi đặt gần gỗ, rèm.

So sánh nhanh ba loại

Nhiều gia đình kết hợp: đèn điện sáng thường ngày, nến sáp thắp thêm vào dịp lễ khi có người ở nhà.

Khoảng cách an toàn quanh ngọn lửa

Ngọn nến, đèn dầu nên cách rèm, giấy, hoa khô, ảnh thờ ít nhất vài gang tay, và không có gì treo ngay phía trên ngọn lửa. Trần hoặc nóc bàn thờ bằng gỗ phía trên cũng cần đủ cao. Nếu bàn thờ treo tường nhỏ, không đủ khoảng cách, nên dùng đèn điện thay vì nến.

Kiểm tra cả hướng gió: rèm bay vào bàn thờ khi mở cửa sổ là nguyên nhân cháy hay gặp.

Đế nến, cốc nến và cách đặt

Đế nến tốt là đế nặng, chân rộng, có gờ hứng sáp. Cốc thủy tinh dày giúp chắn gió và giữ lửa trong lòng cốc. Không đặt nến trực tiếp lên mặt gỗ, khăn trải bàn thờ hay lên đĩa nhựa. Đặt nến ở phía trước, không đặt ở phía sau bát hương nơi tay phải với qua lửa khi thắp hương.

Mỗi lần thay nến, cạo sạch sáp cũ trong đế để nến mới đứng thẳng.

Không để lửa khi vắng nhà

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Trước khi ra khỏi nhà hay đi ngủ, tắt nến, tắt đèn dầu, chờ hương cháy hết hoặc dập hương. Nếu muốn bàn thờ luôn sáng, dùng đèn điện thay cho lửa thật trong thời gian vắng nhà.

Dịp Tết, giỗ đông người, nên giao cho một người cụ thể chịu trách nhiệm kiểm tra lửa trên bàn thờ trước khi cả nhà nghỉ.

Vàng mã, giấy và đồ dễ cháy trên bàn thờ

Giấy tiền vàng mã, sớ, túi nilon đựng đồ lễ thường được đặt lên bàn thờ trong lúc cúng. Những thứ này nên để cách xa nến, hương, và dọn đi ngay sau lễ. Không để chồng giấy vàng mã trên bàn thờ nhiều ngày. Khi hóa vàng, làm ở nơi thoáng, có chậu kim loại hoặc thùng chuyên dụng, có nước ở bên cạnh.

Ở chung cư, nhiều tòa có quy định riêng về hóa vàng, nên làm theo hướng dẫn của ban quản lý.

Chuẩn bị sẵn dụng cụ chữa cháy nhỏ

Nhà có bàn thờ nên có một bình chữa cháy nhỏ loại dùng cho gia đình, đặt ở chỗ dễ lấy gần khu thờ cúng và bếp, và cả nhà biết cách dùng. Một tấm chăn chống cháy hoặc khăn dày nhúng nước cũng giúp dập lửa nhỏ. Đầu báo khói nên được giữ hoạt động, kiểm tra pin định kỳ.

Đây là những thứ rẻ nhưng có thể cứu cả ngôi nhà khi xảy ra sự cố.

Khi có cháy nhỏ trên bàn thờ

1. Bình tĩnh, nếu lửa nhỏ thì dùng khăn dày, chăn chống cháy trùm lên hoặc dùng bình chữa cháy.
2. Nếu cháy liên quan đèn điện, ngắt cầu dao trước, không tạt nước vào thiết bị đang có điện.
3. Lửa lan lên rèm, trần mà không dập được thì đưa mọi người ra ngoài, gọi 114 và không quay lại lấy đồ.
4. Sau khi dập, kiểm tra kỹ những chỗ âm ỉ như khăn trải, giấy, gỗ.

Thông tin trên là hướng dẫn chung; tham khảo thêm hướng dẫn phòng cháy của cơ quan chức năng địa phương.

Nến, đèn cho ban Thần Tài ở cửa hàng

Ban Thần Tài thường đặt dưới đất, gần cửa ra vào, nơi có người qua lại và gió lùa. Nến dễ đổ, dễ bị đá trúng. Phần lớn cửa hàng nên dùng đèn điện cho ban Thần Tài, chỉ thắp nến vào ngày vía, ngày khai trương khi có người trông. Dây điện của đèn ban thờ cần đi gọn, không vắt qua lối đi.

Kho hàng, cửa hàng nhiều giấy, vải, đồ nhựa càng cần hạn chế lửa trần.

Ánh sáng vừa đủ cho bàn thờ

Bàn thờ không cần sáng chói. Hai ngọn nến nhỏ hoặc hai đèn điện ánh vàng ấm là đủ trang nghiêm. Đèn LED đổi màu, nhấp nháy liên tục dễ làm mất vẻ tĩnh của bàn thờ, nhiều người lớn tuổi không ưa. Nên chọn ánh sáng vàng ấm, ổn định.

Đèn chiếu từ trần xuống bàn thờ có thể dùng thay đèn đặt trên mặt bàn, vừa sáng vừa không chiếm chỗ.

Bàn thờ gọn thì ít nguy cơ

Bàn thờ càng nhiều đồ, càng nhiều giấy, hoa khô, vải trang trí thì lửa càng dễ bén. Giữ bàn thờ gọn với những món cần thiết, lau dọn đều, dọn giấy và đồ lễ sau mỗi lần cúng là cách phòng cháy đơn giản và hiệu quả nhất. Ai muốn thay bộ đế nến cũ đã gỉ, mẻ có thể tham khảo các mẫu nến và đế nến tại Thế Giới Phong Thủy, ưu tiên loại đế nặng, có gờ hứng sáp.

Câu hỏi thường gặp