Giữ hoa cúng tươi lâu: cắt gốc, thay nước, chọn chỗ đặt và những mẹo dân gian nào thật sự có ích
Trả lời ngắn: Hoa tươi lâu nhờ ba việc chính: tuốt sạch lá dưới mực nước, cắt chéo gốc trong nước, và thay nước sạch mỗi ngày hoặc cách ngày. Đặt bình nơi mát, tránh nắng chiếu và hơi nóng của nến, đèn. Các mẹo thêm đường, giấm hay viên aspirin có tác dụng rất ít so với việc giữ nước sạch.
Hoa héo nhanh vì đâu
Một cành hoa cắt rời khỏi cây vẫn sống nhờ hút nước qua cuống. Hoa héo nhanh thường vì ba lý do: mạch dẫn ở gốc bị bít, nước trong bình nhiễm khuẩn, và hoa mất nước quá nhanh vì nóng, gió. Hiểu ba lý do này thì mọi cách giữ hoa đều quy về một việc: cho hoa hút được nước sạch và giữ hoa ở chỗ mát.
Vi khuẩn sinh ra từ lá thối và nhựa cây trong nước làm nghẹt mạch gốc. Đó là lý do bình hoa có nước đục, mùi hôi bao giờ cũng tàn trước.
Bước một: chọn hoa còn tươi từ lúc mua
Nhìn vào cuống và lá trước khi nhìn bông. Cuống hoa tươi cứng, mặt cắt còn xanh, lá không vàng úa. Bông nên còn búp hé, chưa nở bung hết. Với cúc, bóp nhẹ đài hoa thấy chắc là tốt; với sen, chọn búp còn khép, cuống không nhũn. Hoa bày ngoài nắng cả buổi ở chợ thường đã mất nước, về nhà khó cứu.
Nếu mua vào ngày đông như rằm, mùng một, nên đi sớm khi hoa vừa về, hoặc đặt trước với người bán quen.
Bước hai: tuốt lá và cắt gốc đúng cách
Tuốt toàn bộ lá nằm dưới mực nước của bình. Lá ngâm nước sẽ thối trong một hai ngày và kéo theo cả bình. Sau đó cắt gốc chéo khoảng hai ba phân, cắt trong chậu nước hoặc dưới vòi nước chảy để bọt khí không lọt vào mạch dẫn. Dùng dao hoặc kéo sắc, đừng dùng kéo cùn bóp dập cuống.
Hoa thân gỗ hơi cứng như cúc đại có thể chẻ đôi đầu gốc một đoạn ngắn cho dễ hút nước.
Bước ba: cho hoa uống no nước trước khi cắm
Ngâm cả bó hoa đã cắt gốc vào xô nước sạch, để nơi mát và tối khoảng một hai tiếng. Thời gian này hoa hồi lại sau quãng đường từ vườn tới chợ, tới nhà. Bước này đặc biệt có ích với hoa mua buổi trưa nắng hoặc hoa vận chuyển xa.
Sau khi ngâm, cắm vào bình đã rửa sạch, đổ nước vừa ngập khoảng một phần ba đến một nửa thân.
Thay nước: việc quan trọng nhất
Thay nước mỗi ngày là tốt nhất, chậm nhất là cách ngày. Khi thay, nhấc cả bó ra, đổ nước cũ, tráng bình, rồi cắt thêm một chút gốc trước khi cắm lại. Chỉ riêng việc này đã giúp cúc đứng được thêm vài ngày so với bình để nguyên nước.
Nước dùng là nước máy để qua đêm hoặc nước lọc thường. Không cần nước đá, nước quá lạnh làm một số hoa bị sốc.
Chỗ đặt bình hoa ảnh hưởng thế nào
Bàn thờ thường nằm ở vị trí cao, gần trần, nơi khí nóng tụ lại. Nếu bàn thờ sát cửa sổ hướng tây, nắng chiều sẽ làm hoa rũ rất nhanh. Bình hoa cũng không nên đặt sát nến, đèn sợi đốt hay ngay dưới luồng gió điều hòa thổi thẳng, vì đều làm hoa mất nước.
Một mẹo đơn giản: buổi tối nóng, có thể nhấc bình hoa xuống chỗ mát trong nhà, sáng sớm đặt lại. Nhiều người lớn tuổi vẫn làm như vậy với hoa huệ, hoa sen.
Mẹo đường, muối, giấm, aspirin: có tác dụng không
Trên mạng có rất nhiều mẹo: thêm đường để “nuôi hoa”, thêm muối hay giấm để diệt khuẩn, bỏ viên aspirin, đồng xu, thuốc tẩy pha loãng. Thực tế:
- Đường: cho thêm năng lượng nhưng cũng nuôi vi khuẩn; dùng không khéo nước đục nhanh hơn.
- Giấm, chanh, muối một chút: làm nước hơi chua hoặc mặn, hạn chế khuẩn được phần nào, nhưng không thay được việc thay nước.
- Aspirin, đồng xu: tác dụng không rõ ràng.
- Gói dưỡng hoa bán ở tiệm: có đường và chất diệt khuẩn pha sẵn theo tỉ lệ, đây là lựa chọn ổn nếu có.
Nói gọn: nước sạch, gốc mới cắt và chỗ mát quan trọng hơn mọi mẹo pha nước.
Giữ từng loại hoa cúng
| Loại hoa | Thời gian giữ thường gặp | Mẹo riêng |
|---|---|---|
| Cúc vàng, cúc trắng | 5 – 7 ngày | Tuốt hết lá dưới nước, cắt gốc mỗi lần thay nước |
| Huệ trắng | 3 – 4 ngày | Chọn cành còn nhiều nụ, ngắt bông đã tàn để nụ trên nở tiếp |
| Sen | 2 – 3 ngày | Mua búp khép, để búp khép tới lúc cần; có nhà bơm nước vào cuống |
| Lay ơn | 4 – 6 ngày | Ngắt bỏ bông dưới đã tàn, bông trên tiếp tục nở |
| Đồng tiền | 4 – 5 ngày | Cuống dễ gục, cắm nước nông và cắt gốc thường xuyên |
Các con số trên là kinh nghiệm thường gặp, còn tùy thời tiết và độ tươi lúc mua.
Hoa sen: loại khó giữ nhất
Sen được ưa trên bàn thờ Phật nhưng tàn rất nhanh khi trời nóng. Người bán hay gói búp sen bằng giấy hoặc buộc nhẹ để búp không bung sớm. Về nhà, giữ búp khép đến sáng ngày cúng, sau đó mới gỡ và xếp cánh nếu muốn sen nở đẹp. Nước cắm sen nên thay mỗi ngày.
Nhiều nhà khéo tay gấp cánh sen ngược lại cho bông tròn đẹp, nhưng cách này làm cánh dập nhanh hơn, chỉ hợp cho lễ ngắn.
Hoa cúng dịp Tết và ngày lễ dài
Tết là dịp cần hoa đứng lâu nhất, từ ba mươi tới mùng bốn, mùng năm. Nên chọn cúc, lay ơn, đồng tiền, đào, mai cành nhỏ thay vì sen. Mua trước hai ngày, chọn hoa còn búp, cắm bình lớn nhiều nước, và giao cho một người trong nhà phụ trách thay nước mỗi sáng.
Cành đào, mai cắm bình nên hơ gốc hoặc ngâm nước ấm theo hướng dẫn người bán, đặt xa lò sưởi, quạt nóng.
Giữ vệ sinh bình hoa
Bình hoa dùng lâu thường có lớp nhớt ở đáy. Lớp này chứa vi khuẩn làm hỏng lứa hoa sau. Mỗi lần thay hoa mới nên cọ rửa bình bằng nước rửa chén, tráng sạch, để khô. Bình đồng thì lau khô ngay để không lên vết xanh.
Đừng để bình nước cũ đứng lâu trên bàn thờ khi đã bỏ hoa, nước đọng dễ thành chỗ muỗi đẻ.
An toàn khi chăm hoa trên bàn thờ cao
Bàn thờ thường đặt cao, việc nhấc bình hoa đầy nước xuống thay rất dễ làm đổ, trơn ngã. Nên dùng ghế chắc, có người giữ, hoặc dùng bình nhỏ nhẹ. Tránh để nước tràn lên mặt bàn thờ, nhất là chỗ có ổ điện, đèn điện.
Nhà có người già, nên để việc thay hoa cho người trẻ hoặc hạ thấp vị trí đặt bình cho dễ với tới.
Khi nào thì nên bỏ hẳn bình hoa
Hoa rũ cánh, thâm mép, rụng phấn nhiều hay bốc mùi là lúc nên bỏ. Đừng cố giữ thêm một hai ngày cho “đủ lễ”, vì bình hoa tàn trên bàn thờ không đẹp ý bằng một chiếc bình để trống chờ hoa mới. Nếu chưa kịp mua, có thể bày tạm một đĩa quả tươi, một chén nước sạch.
Ngoài hoa và quả, trên bàn thờ nhiều nhà bày thêm vật phẩm như hồ lô, tượng nhỏ theo nếp riêng. Những món này cũng cần lau bụi định kỳ cùng lúc thay hoa. Ai muốn tìm một chiếc hồ lô đồng nhỏ để bày cho gọn có thể xem các mẫu hồ lô tại Thế Giới Phong Thủy, chọn cỡ nhỏ để không lấn chỗ hoa, quả.