Thực đơn cúng chay rằm, mùng một nấu trong một giờ: năm món gọn cho gia đình bận rộn
Trả lời ngắn: Năm món gợi ý: xôi đậu xanh nấu bằng nồi cơm điện, canh nấm rau củ, đậu hũ sốt cà chua, su su cà rốt xào, và chả giò chay mua sẵn chiên lại. Sơ chế từ tối hôm trước, sáng ra nấu xôi và canh trước, đậu sốt sau, món xào và chiên cuối cùng là kịp mâm trong khoảng một giờ.
Vì sao cần một thực đơn nhanh
Rằm và mùng một đến đều đặn mỗi tháng, phần lớn rơi vào ngày đi làm, đi học. Không phải nhà nào cũng có thời gian nấu mâm cầu kỳ từ sáng sớm. Một thực đơn quen tay, nấu lặp lại được, giúp giữ nếp đều đặn mà không thành gánh nặng.
Thực đơn dưới đây chọn món ít bước, dùng nguyên liệu dễ mua, có thể đổi món tương đương theo mùa.
Thực đơn năm món
- Xôi đậu xanh nấu bằng nồi cơm điện.
- Canh nấm rau củ với nấm rơm hoặc nấm hương, cà rốt, su hào.
- Đậu hũ sốt cà chua.
- Su su, cà rốt, nấm xào.
- Chả giò chay mua sẵn ở cơ sở uy tín, chiên lại.
Năm món đủ nhóm tinh bột, canh, mặn, xào, chiên; đủ màu vàng, đỏ, xanh, trắng, nâu.
Việc làm từ tối hôm trước
Tối hôm trước dành khoảng hai mươi phút: vo nếp và đậu xanh, ngâm trong tủ lạnh; rửa và cắt rau củ cho canh và món xào, để hộp kín trong ngăn mát; ngâm nấm hương khô nếu dùng; rã đông chả giò chay. Đậu hũ có thể mua sáng sớm hoặc mua tối, ngâm nước muối nhạt, cất ngăn mát.
Chuẩn bị trước giúp buổi sáng chỉ còn việc nấu.
Mười lăm phút đầu: xôi và nồi canh
Vừa vào bếp, cho nếp và đậu xanh đã ngâm vào nồi cơm điện, thêm nước xâm xấp, chút muối, một ít dầu, bật nấu như nấu cơm. Song song, bắc nồi nước luộc cà rốt, su hào, nấm hương làm nước dùng ngọt cho canh. Hai việc này chạy tự động, người nấu chuyển sang món khác.
Xôi nồi cơm điện không dẻo bằng xôi đồ, nhưng đủ ngon và rất tiện cho ngày bận.
Phút mười lăm tới ba mươi: đậu hũ sốt cà
Cắt đậu hũ miếng vuông, chiên vàng hoặc áp chảo cho đỡ dầu. Cà chua thái múi, xào mềm với chút dầu, nêm muối, đường, nước tương, thêm chút nước, cho đậu vào rim nhỏ lửa năm bảy phút cho thấm. Rắc rau mùi hoặc hành lá nếu nhà không kiêng ngũ vị tân.
Món này có thể làm trước rồi để trên bếp nhỏ lửa giữ ấm.
Phút ba mươi tới bốn lăm: hoàn thiện canh
Lúc này nước dùng rau củ đã ngọt. Cho thêm nấm rơm hoặc nấm kim châm, một chút đậu hũ non nếu thích, nêm muối, hạt nêm chay. Canh nấu vừa chín tới, không để nấm nhừ. Tắt bếp, đậy nắp.
Canh rau củ nấu theo cách này nhẹ, trong, hợp người già và trẻ nhỏ.
Phút bốn lăm tới sáu mươi: món xào và món chiên
Xào su su, cà rốt, nấm với lửa lớn, nêm muối, nước tương, xào nhanh để rau giòn xanh. Song song chiên chả giò chay ở chảo khác, lửa vừa cho vàng đều, vớt ra giấy thấm dầu. Cắt chả giò thành khúc xéo cho đẹp. Lúc này xôi cũng đã chín, xới ra đĩa.
Như vậy cả mâm hoàn thành trong khoảng một giờ, món nào cũng còn nóng.
Bày mâm và dâng cúng
Xếp xôi ở giữa, canh bên cạnh, ba món mặn xung quanh. Thêm một đĩa quả, chén nước, đôi đũa nếu nếp nhà có dùng. Thắp hương, khấn ngắn gọn. Sau khi hương tàn khoảng một nửa hoặc hết, hạ mâm để cả nhà dùng bữa.
Ngày đi làm, có thể dâng mâm sớm khoảng sáu, bảy giờ sáng, hạ lễ trước giờ đi làm và mang một phần làm cơm trưa.
Đổi món theo mùa
| Nhóm | Mùa hè | Mùa đông |
|---|---|---|
| Canh | Canh bí xanh nấm, canh rau ngót đậu hũ | Canh bí đỏ, canh củ cải nấm hương |
| Xào | Mướp xào nấm, đậu que xào | Bông cải xào, cải thìa xào nấm |
| Món mặn | Đậu hũ sốt cà | Đậu hũ kho nấm, mít non kho |
| Tinh bột | Xôi đậu xanh | Xôi gấc nếu có gấc mùa |
Đổi món theo mùa giúp mâm không nhàm và rau củ luôn tươi, rẻ.
Mẹo cho ngày thật sự bận
Ngày không có tới một giờ, có thể rút gọn thành ba món: xôi, canh, một món mặn. Hoặc chỉ dâng đĩa xôi, đĩa chè, đĩa quả, chén nước. Lòng thành không đo bằng số món. Nhiều gia đình còn nấu từ tối hôm trước, sáng ra hâm nóng là dâng được.
Điều nên giữ là bàn thờ sạch sẽ, thắp hương đúng giờ, không bỏ qua ngày rằm chỉ vì không kịp làm mâm lớn.
Mua đồ chay làm sẵn thế nào cho an toàn
Chả giò chay, chả lụa chay, đậu hũ chiên làm sẵn rất tiện, nhưng nên mua ở cơ sở có nhãn mác, nguồn gốc rõ. Đọc thành phần để biết có dùng phụ gia gì không. Đồ chay làm sẵn để ngoài trời lâu cũng có thể hỏng như đồ mặn.
Mua đủ dùng, cất tủ lạnh, ghi ngày mở gói.
Phân việc trong gia đình
Ngày rằm nếu có hai người cùng làm, một người lo xôi, canh, một người lo món mặn, xào, chiên thì chỉ khoảng bốn mươi phút. Trẻ lớn có thể giúp rửa rau, bày mâm, lau bàn thờ. Cùng nhau chuẩn bị là cách tự nhiên để con cháu biết và giữ nếp cúng rằm.
Bữa cơm thụ lộc sau đó cũng là dịp cả nhà quây quần.
Giữ thực đơn quen tay
Một thực đơn nấu lặp lại vài tháng sẽ thành quen tay, nhanh hơn mỗi lần. Ghi thực đơn và thứ tự làm việc vào một tờ giấy dán trong bếp, ghi thêm lượng nguyên liệu cho số người trong nhà. Lần sau chỉ cần nhìn và mua đúng.
Có thể xoay vòng hai ba thực đơn theo mùa để cả nhà không ngán.
Lượng nguyên liệu cho gia đình bốn người
- Nếp khoảng hai bát con, đậu xanh tách vỏ khoảng nửa bát.
- Đậu hũ ba bốn bìa, cà chua ba quả vừa.
- Su su một quả, cà rốt một củ, nấm các loại khoảng hai lạng.
- Rau củ nấu canh khoảng ba lạng, nấm hương khô một nắm nhỏ.
- Chả giò chay khoảng mười cái.
Đây là lượng ước chừng cho một mâm và bữa trưa cả nhà; nhà ăn ít hay nhiều có thể bớt thêm.
Giữ an toàn khi nấu vội buổi sáng
Nấu nhiều món cùng lúc trong thời gian ngắn rất dễ quên bếp đang bật, dầu chiên quá nóng hay nồi canh trào. Nên dùng hẹn giờ trên điện thoại cho từng món, giữ trẻ nhỏ ra khỏi khu bếp, và không để chảo dầu chiên khi rời bếp. Bếp gas nhớ khóa van sau khi nấu xong.
Mâm chay kịp giờ mà để bếp xảy ra chuyện thì không đáng; chậm năm mười phút vẫn hơn.
Dâng cúng thành tâm, bàn thờ gọn ghẽ
Mâm chay nhanh mà vẫn đủ ý, cộng với bàn thờ sạch, hoa tươi, hương thơm là đã trọn lễ rằm. Nhiều gia đình đặt thêm trên ban thờ Phật một vài vật phẩm như hồ lô, chuông nhỏ theo nếp riêng, giữ gọn để có chỗ đặt mâm. Ai muốn tìm sách về nếp cúng lễ, ăn chay trong gia đình để đọc thêm có thể xem các đầu sách tại Thế Giới Phong Thủy, chọn cuốn viết rõ ràng, dễ áp dụng cho nhà mình.